Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Pelplinie

ul. Sambora 5A

83-130 Pelplin

Tel: (58) 536-18-41

O potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju.


O potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju.

 

Kiedy rodzi się dziecko, rodzice mają wobec niego jakieś oczekiwania, często niewypowiadane i nieświadome. Niekiedy są to bardzo duże oczekiwania typu: syn pójdzie w moje ślady, będzie uczył się języków, córka pójdzie na studia i będzie miała w życiu lepiej niż my, rodzice. Jednak podstawowym oczekiwaniem rodziców w momencie narodzin dziecka jest pełnia jego zdrowia. Czasami właśnie to podstawowe oczekiwanie, warunkujące dalszy przebieg życia i kariery nie spełnia się. Rodzice dowiadują się o niepełnosprawności dziecka już w momencie narodzin lub dużo później, np. w wieku przedszkolnym lub szkolnym, kiedy dziecko porównuje się do tzw. normy intelektualnej.
W jaki sposób możemy sprawdzić, czy nasza pociecha rozwija się prawidłowo? W okresie wczesnodziecięcym mówi się o rozwoju psychoruchowym. Oznacza to, że rozwój ruchowy (fizyczny) jest ściśle powiązany z rozwojem psychicznym. Opóźnienia w zakresie rozwoju ruchowego, fizycznego, mogą być także opóźnieniami w rozwoju psychicznym (nie jest to zależność bezwzględna). Każde dziecko rozwija się w indywidualny dla siebie sposób, ale istnieją pewne granice czasowe na opanowanie danych umiejętności. Na przykład, jeśli po ukończeniu 3 miesiąca główka dziecka nadal nie jest stabilna u dziecka trzymanego w pozycji pionowej, należałoby skontaktować się z pediatrą, fizjoterapeutą, który ustali odpowiednie ćwiczenia lub określi dalszą diagnostykę. Podobnie jest z innymi umiejętnościami dziecka: wyciąganie rączki w kierunku zabawki, śledzenie wzrokiem za przedmiotem i inne, wydawałoby się czysto fizyczne, a jednak bardzo ściśle związane z rozwojem psychicznym. Jeżeli niepokoimy się tym, że nasze dziecko w porównaniu z innymi rówieśnikami rozwija się znacznie wolniej, powinniśmy skontaktować się ze specjalistą. Może to być lekarz pediatra, neurolog i psycholog dziecięcy. Warto udać się do Ośrodka Wczesnej Interwencji lub Wczesnego Wspomagania, gdzie zespół specjalistów (lekarz, psychiatra, psycholog, logopeda, rehabilitant) dokona diagnozy i ustali program terapii i rehabilitacji. Do Ośrodka można zgłaszać się już z niemowlęciem. Szczegółowe warunki przyjęcia dziecka zależą od danej placówki. Dziecko i jego rodzice mogą korzystać z diagnozy, rehabilitacji i konsultacji do ukończenia przez dziecko 6 roku życia. Wczesna diagnoza umożliwi podjęcie działań zmierzających do zminimalizowania skutków niepełnosprawności. Nikogo nie muszę przekonywać, że im wcześniej podejmie się rehabilitację, tym większe są szanse osiągnięcia sukcesu i optymalnego rozwoju dziecka. Wczesne działania korekcyjno - kompensacyjne zapobiegają narastaniu zaburzeń i powstawaniu zaburzeń tzw. „wtórnych" - niewynikających bezpośrednio z dysfunkcji, ale będących jej powikłaniami.
W pierwszym okresie życia dziecka to na rodzicach spoczywa ciężar dokładnej obserwacji, zgłaszania wszystkich wątpliwości lekarzowi pierwszego kontaktu i szukania pomocy specjalisty, a także zapewnienia odpowiedniej rehabilitacji.


O potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju -

orzeczenia i opinie z Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej.

 

Rodzice, którzy są zaniepokojeni rozwojem swojego dziecka, małymi postępami w nauce lub nietypowymi zachowaniami, powinni swoje kroki skierować do Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej. Na swoją prośbę mogą tam skorzystać z konsultacji. Mają prawo również wystąpić z wnioskiem do poradni o wydanie opinii lub orzeczenia (gotowy druk do wypełnienia pobiera się z sekretariatu poradni lub strony internetowej). Wypełniony wniosek, podpisany przez oboje rodziców/opiekunów prawnych wraz z opinią wychowawcy - jeżeli dziecko objęte jest edukacją, przedkłada się w sekretariacie poradni. Wniosek musi zostać rozpatrzony w ciągu miesiąca od daty wpłynięcia. Zespół specjalistów (psycholog, pedagog, logopeda, lekarz) przeprowadza badania (testy, ćwiczenia, zabawy) natomiast Zespół Orzekający w poradni wyda stosowne orzeczenie lub opinię dotyczącą dalszej edukacji i/lub wspomagania dziecka. Z własnego doświadczenia wiem, że wypełnienie wniosku o wydanie orzeczenia nastręcza rodzicom wiele trudności. Rodzice często nie wiedzą o jaki rodzaj orzeczenia mają wnioskować, jaka forma kształcenia będzie najodpowiedniejsza dla ich dziecka. Można ubiegać się o: nauczanie indywidualne (sam na sam z nauczycielem), kształcenie specjalne lub zajęcia rewalidacyjno - wychowawcze. Orzeczenie o potrzebie nauczania indywidualnego wydaje się dziecku, któremu stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły. W takim wypadku należy do wniosku, o którym mowa dołączyć jeszcze wniosek lekarza o indywidualne nauczanie. Orzeczenie o kształceniu specjalnym może otrzymać dziecko, u którego stwierdzono niepełnosprawność. Takie samo orzeczenie otrzymuje dziecko z niedosłuchem, niedowidzeniem, mózgowym porażeniem dziecięcym, czy niepełnosprawne intelektualnie. Zespół Orzekający stwierdza w orzeczeniu, że dane dziecko wymaga specjalnej organizacji nauki i metod pracy i zaleca odpowiednią formę kształcenia, (czyli jaki program byłby najwłaściwszy dla danego dziecka, ewentualnie, w jakim rodzaju placówki: placówka specjalna, klasa integracyjna, szkoła masowa). Trzeci rodzaj orzeczenia to orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno - wychowawczych. Orzeczenie to wydaje się tylko dzieciom o głębokim stopniu niepełnosprawności intelektualnej. W niektórych przypadkach można otrzymać dwa orzeczenia np. o potrzebie kształcenia specjalnego i o potrzebie nauczania indywidualnego. Wszystkie orzeczenia wydaje się na określony czas, po upływie, którego są nieważne. Rodzice otrzymują 3 egzemplarze orzeczenia. Jeden z nich przekazują do wybranej przez siebie placówki. Powinna być to placówka zalecana przez Zespół Orzekający z poradni psychologiczno - pedagogicznej.
Otrzymanie orzeczenia kończy pewien etap diagnozy. W tym momencie rodzice powinni całą swoją energię skoncentrować na usprawnianiu funkcji dziecka. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego umożliwia dziecku specjalne warunki i metody nauki już na poziomie przedszkola. W przypadku dzieci młodszych w diagnozie zawartej na orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego rodzic nie znajdzie określenia stopnia niepełnosprawności intelektualnej (lekki, umiarkowany lub znaczny), ponieważ u małych dzieci ze względu na dynamikę zmian bardzo trudno jest jednoznacznie określić tenże stopień. Najczęściej w diagnozie znajduje się określenie: opóźniony rozwój psychoruchowy lub zahamowany rozwój psychoruchowy.
Właściwa praca z dzieckiem i opieka specjalistów (psycholog, logopeda, pedagog) wpływa korzystnie na jego dalszy rozwój. Dla dobra dziecka rodzice powinni pozbyć się uprzedzeń i zapewnić optymalną stymulację rozwoju w zalecanej przez poradnię placówce.


Joanna Badziąg - psycholog dzieci i młodzieży, oligofrenopedagog
w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Pelplinie